Kornwerderzand

Kortstondige heldenrol voor Kornwerderzand

Op 11 mei 1940 verschenen er Duitse toepen op de Afsluitdijk. De eerste hindernis die ze tegenkwamen, de Wonsstelling, bleek een wassen neus. De Duitsers konden snel verder trekken naar de kop van de Afsluitdijk. Daar werden ze onder vuur genomen, zodat zij zich terug moesten trekken. Aanvankelijk leek het een kwestie van tijd, want het lichte geschut vanuit de kazematten van Kornwerderzand zou uiteindelijk niet opgewassen zijn tegen de zware artillerie van de Duitsers. Maar er kwam hulp uit onverwachte hoek. Met de ondersteuning van kanonneerboot Hr. Ms.  Johan Maurits van Nassau was er voor Kornwerderzand een kortstondige heldenrol weggelegd.

De stellingen bij Den Oever werden tussen 1932 en 1936 aangelegd, direct na de realisatie van de Afsluitdijk. Dit gebeurde onder druk van de toenmalige legerleiding die met de voorgenomen aanleg van de dijk twee nieuwe problemen signaleerde. Allereerst vormde de dijk een nieuwe toegangsweg naar de Vesting Holland die aan de noordzijde samenviel met het noordfront van de Stelling Amsterdam. Ook kwam de weg naar marinehaven Den Helder open te liggen.

Maar wat de legerleiding nóg meer zorgen baarde, was het voornemen om in de Afsluitdijk twee spuisluiscomplexen aan te brengen, respectievelijk bij Den Oever en Kornwerderzand. Deze waren bedoeld om het waterpeil van het IJsselmeer te regelen en zouden bovendien van groot belang zijn voor de inundaties – het ter verdediging onder water zetten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Grebbelinie. Het kon catastrofale gevolgen hebben als de spuisluizen in vijandige handen zouden vallen.

Deel deze pagina